Davetiyeyi alan misafirin ilk okuduğu şey metin değil, zarfın üzerindeki kendi adıdır. O birkaç kelime iki iş görür: misafire saygı gösterir ve davetin kimi kapsadığını söyler. "ve Eşi" ile "ve Ailesi" arasındaki fark, bir unvanın doğru sırası, eşini kaybetmiş bir misafire nasıl hitap edileceği... Bu yazıda davetiye zarfını yazarken karşınıza çıkacak durumları tek tek ele alıyor, her biri için örnekler veriyoruz. Davetiyenin içindeki metin için davetiye metni rehberine bakabilirsiniz.
Zarfın üzerinde ne yazar
Elden verilen davetiyelerde zarfın ön yüzünde çoğu zaman yalnızca hitap ve misafirin adı bulunur. Postayla ya da kargoyla gidecekse altına açık adres eklenir. Bazı aileler zarfın arka kapağına kendi soyadlarını ya da "Demir ve Kaya Aileleri" gibi bir imza yazar; zorunlu değildir ama davetiyenin kimden geldiğini zarfı açmadan belli eder.
Zarfı yazarken üç karar verirsiniz: hitap biçimi, adın nasıl yazılacağı ve davetin kimi kapsadığı. Aşağıdaki bölümler bu sırayı izliyor.
Sayın ve Sn.
Türkçede resmi ve saygılı hitabın yerleşik biçimi "Sayın"dır ve adın önüne gelir: "Sayın Ahmet Yılmaz". Büyük harfle başlar, ardından virgül gelmez.
- Açık yazım: Davetiye zarfında "Sayın"ı açık yazmak daha özenli durur.
- Sn.: "Sayın"ın kısaltmasıdır, sonunda nokta bulunur: "Sn. Ahmet Yılmaz". Resmi yazışmalarda, elle yazılan küçük zarflarda ya da uzun bir unvanın yanında yer kazandırır. Kullanacaksanız bütün zarflarda kullanın; yarısında Sayın, yarısında Sn. olması göze batar.
- Bey ve Hanım: "Sayın Ahmet Yılmaz Bey" iki saygı ifadesini üst üste koyduğu için çoğu zaman gereksiz bulunur. Ya "Sayın Ahmet Yılmaz" ya da daha sıcak bir dille "Ahmet Bey" deyin; ikisini birden kullanmayın.
Resmi belgelerde soyadının tamamen büyük harfle yazıldığını görürsünüz ("Ahmet YILMAZ"). Davetiye zarfında bu biçim biraz resmi kaçar; olağan yazım daha sıcaktır. Hangisini seçerseniz seçin, bütün listede aynısını kullanın.
Çok yakın aile için "Sayın" mesafeli gelebilir. Bazı aileler büyükannenin ya da teyzenin zarfına "Sevgili Fatma Teyzemiz" yazmayı tercih eder. Davetiyenin geri kalanı resmi olsa da bu yadırganmaz; yeter ki aynı yakınlıktaki kişilere aynı dille yazın.
"ve Eşi", "ve Ailesi" ve isimleri tek tek yazmak
Zarfın en çok yanlış anlaşılan kısmı adın ardından gelen ektir. Misafir kimin davetli olduğunu buradan okur:
- "Sayın Ahmet Yılmaz ve Eşi": Misafir ve eşi, yani iki kişi. Klasik ve hâlâ en yaygın biçim.
- "Sayın Ayşe ve Ahmet Yılmaz": Aynı iki kişi, ama eşin adı da yazılmış. Pek çok kişi bunu daha özenli bulur; eşi tanıyorsanız tercih edin.
- "Sayın Elif Kaya ve Mert Demir": Soyadları farklı eşler ya da nişanlılar için. Soyadlarından birini atlamayın.
- "Sayın Ahmet Yılmaz ve Ailesi": Hane halkı; eş ve evde yaşayan çocuklar. Ama bazı misafirler bunu evli çocuklarını ve torunlarını da kapsayacak şekilde anlar.
- "Sayın Yılmaz Ailesi": Aileye tek bir davet. Kapsamı en belirsiz biçimdir; kişi sayınız sınırlıysa kaçının.
Eski davetiyelerde görülen "ve Refikası" ifadesini bazı büyükler hâlâ sever, ama genç misafirlere eski moda gelebilir. Kişi sayısı sizin için önemliyse en güvenli yol isimleri tek tek yazmaktır. Bu eklerden doğan karışıklığın katılım yanıtlarına nasıl yansıdığını LCV takibi rehberinde anlattık.
Unvanlar: sıra ve kısaltma
Unvan kullanacaksanız sıra şöyledir: önce "Sayın", sonra unvan, sonra ad ve soyad. Kısaltmalar noktayla biter.
- Dr.: Doktor; hekimler ve doktora derecesi olanlar için. "Sayın Dr. Zeynep Arslan"
- Uzm. Dr.: Uzman doktor. "Sayın Uzm. Dr. Kerem Şahin"
- Op. Dr.: Operatör doktor; cerrahi dallarda uzman hekimler. "Sayın Op. Dr. Murat Öztürk"
- Dt.: Diş hekimi. "Sayın Dt. Selin Aydın"
- Av.: Avukat. "Sayın Av. Burak Koç"
- Akademik unvanlar: "Prof. Dr.", "Doç. Dr.", "Dr. Öğr. Üyesi". Bunlar "Dr."yi zaten içinde taşır: "Sayın Prof. Dr. Ayşe Kaya" yazılır, ayrıca bir "Dr." eklenmez.
Birkaç kural işinizi kolaylaştırır:
- Tek unvan yazın. Hem akademik hem mesleki unvanı olan birine kendi kullandığı unvanı yazın; kartvizitinde ya da imzasında nasıl görünüyorsa öyle.
- Unvanı doğrulayın. Doçent olmuş birine eski unvanıyla yazmak, hiç unvan yazmamaktan daha çok göze batar. Emin değilseniz ailesine sorun.
- Tutarlı olun. Bir doktora unvanıyla yazdıysanız listedeki bütün doktorlara öyle yazın. Düğünü özel bir davet sayıp hiç kimseye unvan yazmamak da yerleşik bir tercihtir.
- Eşlerin unvanını ayrı ayrı yazın. İkisinin de unvanı varsa: "Sayın Dr. Ayşe Kaya ve Av. Mehmet Kaya". Yalnızca birinin varsa: "Sayın Av. Mehmet Kaya ve Eşi" ya da "Sayın Zeynep Kaya ve Av. Mehmet Kaya".
Bazı ailelerde hacca gitmiş büyüklere "Hacı" diye hitap edilir ve bu zarfa da yansır: "Sayın Hacı Mehmet Yılmaz". Resmi bir unvan değil, bir saygı ifadesidir; misafirin kendisi ve ailesi bu hitabı kullanıyorsa yazabilirsiniz.
Eşini kaybetmiş ve boşanmış misafirler
Bu zarflar en çok özen isteyenlerdir ve kuralı basittir: Misafire bugünkü durumuyla, kendi adıyla hitap edin.
Eşini kaybetmiş misafirler
- Kendi adıyla yazın: "Sayın Fatma Yılmaz". "Merhum Ahmet Bey'in eşi" gibi bir ifade ya da "dul" kelimesi zarfa yazılmaz.
- Evde birlikte yaşadığı çocukları da davetliyse: "Sayın Fatma Yılmaz ve Ailesi" ya da çocukların adlarıyla.
- Hangi soyadını kullandığından emin değilseniz tahmin etmeyin; ailesine sorun.
- Yalnız yaşayan yaşlı bir misafir yanında bir yakınıyla gelmek isteyebilir; bu sandalyeyi baştan hesaba katmak incelik olur.
Boşanmış misafirler
- İki kişiye iki ayrı zarf. İkisini de davet etseniz bile boşanmış bir çifti aynı zarfta anmayın.
- Soyadı konusunda tahmin yürütmeyin; boşandıktan sonra eski soyadına dönmüş olabilir. Doğru adı bir yakınından öğrenin.
- Yeniden evlendiyse yeni eşiyle birlikte yazın: "Sayın Selin Aksoy ve Eşi" ya da iki adı birden.
- Ayrılık sürecinde olduğunu duyduğunuz ya da durumunu bilmediğiniz bir çift için aile içinden sessizce bilgi almak en doğrusudur.
Kendi anne babanız boşanmışsa ikisine de ayrı davetiye gönderin, yeni eşleri varsa onları da adlarıyla anın. Düğün günü masalarını nasıl yerleştireceğinizi oturma planı rehberinde ele aldık.
Çocuklar: adıyla mı, "ve Ailesi" ile mi
Çocukların davetli olup olmadığını en açık biçimde zarf söyler:
- Çocuklar davetliyse ve sayı önemliyse adlarını yazın: "Sayın Ayşe ve Ahmet Yılmaz, Defne ve Can". Uzun görünür ama yanlış anlaşılmaya yer bırakmaz.
- Çocuklar davetliyse ve sayı çok önemli değilse "ve Ailesi" yeterlidir.
- Çocuklar davetli değilse "ve Eşi" ya da iki yetişkinin adı yazılır ve davetiyenin içine kibar bir not eklenir. Zarfın bunu tek başına anlatmasına güvenmeyin; pek çok misafir "ve Eşi" yazısından çocukların davetli olmadığı sonucunu çıkarmaz.
- Yetişkin çocuklar: Evli ya da ayrı evde yaşayan çocuklara ayrı zarf göndermek daha özenlidir. Anne babasıyla oturan bekar yetişkin çocuklar için aileler farklı davranır; kimi "ve Ailesi" içinde sayar, kimi ayrı zarf gönderir.
Bir aile mi, tek bir misafir mi
Yalnız davet ettiğiniz bir misafir için ad ve soyad yeterlidir: "Sayın Elif Kaya". Yanında birini getirmesini istiyorsanız iki yol var:
- Kimi getireceğini biliyorsanız (nişanlısı, uzun süredir birlikte olduğu kişi) onun adını da yazın: "Sayın Elif Kaya ve Emre Şahin".
- Bilmiyorsanız: "Sayın Elif Kaya ve Misafiri".
"ve Misafiri" yazmadıysanız misafir yalnız davetli demektir. Kime fazladan bir sandalye ayırdığınıza listeyi çıkarırken karar vermek işinizi kolaylaştırır; bunun için davetli listesi rehberine bakabilirsiniz.
Kurumsal ve iş çevresinden davetliler
Yöneticinize, babanızın iş ortağına ya da bir kurumun başındaki kişiye gidecek zarf biraz daha resmi yazılır. Ad ve soyadın altına görev ve kurum adı eklenir:
Sayın Murat Aksoy
Genel Müdür
Deniz Lojistik A.Ş.
- Görev adını kişinin kartvizitindeki gibi yazın; kurum adını kısaltmayın.
- Bir makam sahibini davet ediyorsanız ad soyadın yanına ya da altına makamı yazılır: "Sayın Ayten Korkmaz, Çınarlı İlkokulu Müdürü" gibi.
- Bütün bir ekibi davet ediyorsanız ekibe hitap eden tek bir davet de olur: "Değerli Deniz Lojistik Muhasebe Ekibi". Ama kişi sayısını bilmek istiyorsanız yine bir isim listesine ihtiyacınız olacak.
- Eşiyle birlikte gelmesini istiyorsanız bunu açıkça yazın: "Sayın Murat Aksoy ve Eşi".
Bir şirketin kendi düzenlediği etkinliklerin davetiyesi ayrı bir konudur; onu kurumsal etkinlik davetiyesi rehberinde anlattık.
Hızlı başvuru: örnek zarf yazımları
- Sayın Ahmet Yılmaz
- Sn. Ahmet Yılmaz ve Eşi
- Sayın Ayşe ve Ahmet Yılmaz
- Sayın Elif Kaya ve Mert Demir
- Sayın Ahmet Yılmaz ve Ailesi
- Sayın Ayşe ve Ahmet Yılmaz, Defne ve Can
- Sayın Prof. Dr. Ayşe Kaya ve Eşi
- Sayın Op. Dr. Murat Öztürk ve Uzm. Dr. Seda Öztürk
- Sayın Av. Burak Koç ve Ailesi
- Sayın Fatma Yılmaz (eşini kaybetmiş bir misafir)
- Sayın Selin Aksoy ve Eşi (yeniden evlenmiş bir misafir)
- Sayın Elif Kaya ve Misafiri
- Sevgili Fatma Teyzemiz (çok yakın aile)
- Sayın Murat Aksoy, Genel Müdür, Deniz Lojistik A.Ş.
Yazmadan önce son kontrol
- İsimleri hafızadan değil, listeden yazın. Türkçe karakterler en çok hata yapılan yerdir; "Işık" ile "Isık" arasındaki fark misafirin gözünden kaçmaz.
- Emin olmadığınız her unvanı ve soyadını bir yakınına sorun.
- Zarfı yazan kişi ile listeyi kontrol eden kişi farklı olsun.
- Elle yazılacaksa yedek zarf ayırın; üzerinde düzeltme olan bir zarf göze batar.
- Zarftaki ek ile listedeki beklenen kişi sayısı aynı şeyi söylüyor mu, bakın.
Dijital zarfta da aynı kurallar
Dijital davetiyede zarf ortadan kalkmaz, ekrana taşınır. WELLUNEX'te her misafir kendi bağlantısını alır ve açtığında karşısına adının yazılı olduğu bir zarf çıkar: "Sayın" ve ardından listeye yazdığınız ad. Bu yüzden yukarıdaki kuralların hepsi misafir listesindeki ad alanı için de geçerlidir. "Sayın" zarfta zaten yer aldığı için listeye ayrıca yazmayın; unvanı ve "ve Eşi", "ve Ailesi" gibi ekleri ise zarfta görünmesini istediğiniz gibi girin: "Prof. Dr. Ayşe Kaya ve Eşi" gibi. Çok yakın aileye kullandığınız "Fatma Teyzemiz" gibi sıcak hitaplar "Sayın" ile yan yana tuhaf durabilir; bu misafirler için ad ve soyad daha iyi sonuç verir.
Listeyi Excel'den aktarıyorsanız önce ad sütununu bu gözle bir kez düzeltin. Tamamı büyük harfle yazılmış, kısaltılmış ya da telefon rehberindeki takma adıyla kalmış isimler ("Ahmet İş", "Fatma Tz") zarfta olduğu gibi görünür. Listenizi henüz çıkarmadıysanız davetli listesi aracıyla başlayabilirsiniz.
